Mensachtige robots in de logistiek: vandaag sciencefiction, morgen realiteit?
Mensachtige robots (humanoïde robots) werden lange tijd gezien als toekomstmuziek. Maar eerste praktische ervaringen laten zien dat deze technologie op middellange termijn ook in de logistiek kan worden ingezet.
Humanoïde robots zijn robots waarvan de vorm en bewegingen zijn geïnspireerd op het menselijk lichaam: ze hebben twee armen, twee benen, een romp en een hoofd. Ze zijn ontworpen om taken uit te voeren in omgevingen die voor mensen zijn gemaakt. Dankzij sensoren kunnen ze in beperkte mate zien, horen en voelen, en hun software maakt interactie en leren mogelijk.
Daarnaast is er ook antropomorfe robotica, die zich vooral richt op individuele sociale eigenschappen. Het gaat om robots met bepaalde menselijke of dierlijke kenmerken, zoals gezichtsuitdrukkingen, ledematen of emotioneel gedrag. Zulke eigenschappen zijn bijvoorbeeld vooral belangrijk bij toepassingen in de zorg of in de horeca.
Mensachtige robots: VS en Azië lopen voorop in de ontwikkeling
Prototypes van humanoïde robots zijn al in staat om complexe bewegingen te maken, zoals rennen, springen en lopen over oneffen terrein. Ze worden ook beter in spraak‑ en gebarenherkenning, in het analyseren van gezichtsuitdrukkingen en in eenvoudige taken zoals objecten grijpen of containers sorteren in gedefinieerde omgevingen.
Bekende modellen zoals ‘Atlas’ van Boston Dynamics, ‘Digit’ van Agility Robotics en ‘Figure 01’ van Figure bewegen zich op twee benen, hebben twee armen met eenvoudige grijphanden en zijn ontworpen voor gebruik in industriële omgevingen.
De ‘mensachtige robots’ van deze Amerikaanse leveranciers wegen tussen de 50 en 70 kilogram, zijn 1,50 tot 1,75 meter groot en kunnen lopen met een snelheid van ongeveer 5 kilometer per uur. Ze kunnen momenteel tot ongeveer één uur actief zijn, maar die tijd zal naar verwachting toenemen.
De meeste leveranciers in deze snelgroeiende markt komen uit de VS, China, India en Zuid-Korea. Neura Robotics, een van de weinige Duitse en Europese aanbieders uit Baden-Württemberg, probeert met zijn model ‘4NE1’ bij te blijven op de wereldmarkt.
In de toekomst zouden humanoïde robots zich flexibel moeten kunnen aanpassen aan wisselende taken zonder complexe programmering of infrastructuur en kunnen worden ingezet in logistieke omgevingen waar ook mensen werken. Denk aan tillen, sorteren of lossen.
Uitdagingen en kosten
Toch staan deze robots nog voor belangrijke technische uitdagingen, zoals:
- Mobiliteit en balans: rechtop lopen vereist complexe stabiliteitsmechanismen, vooral in onbekende omgevingen.
- Energievoorziening: de batterijduur is nu nog beperkt; het doel is meerdere uren bedrijfstijd met snelle oplaadtijden.
- Sensoren en software: de combinatie van AI, sensoren en besturingssystemen moet verder worden verbeterd.
Ook de hoge aanschaf‑ en bedrijfskosten vormen momenteel een beperking. De verwachting is echter dat massaproductie deze kosten in de toekomst significant kan verlagen.
Analisten verwachten dat humanoïde robots vanaf ongeveer 2030 steeds meer in de logistiek zullen worden gebruikt met name in bedrijfstakken die kampen met een tekort aan personeel of waar taken fysiek zwaar zijn. Vooruitgang in kunstmatige intelligentie, sensortechnologie en hardware kan deze ontwikkeling versnellen.
Maar naast economische efficiëntie en technische functionaliteit zijn er nog twee andere aspecten die bepalen of mensachtige robots daadwerkelijk hun weg zullen vinden naar de logistiek. Allereerst is het belangrijk dat menselijke collega’s bereid zijn om in de toekomst samen te werken met mensachtige machines. Zo mag een robot door zijn formaat, stem of bewegingen nooit een bedreigende indruk wekken.
Daarnaast is er een tweede vraag, die eigenlijk altijd als eerste gesteld moet worden: kan de taak niet veel efficiënter worden uitgevoerd met conventionele robotica en automatisering? Heeft een mensachtige robot in dat geval wel echt meerwaarde?
Er zijn nog veel vragen die de komende jaren door onderzoek moeten worden beantwoord en in de praktijk moeten worden getoetst. Toch is het goed mogelijk dat mensachtige robots in de nabije toekomst hun intrede doen in de wereld van werk en logistiek.
Op YouTube is een goed beeld te krijgen van de ontwikkelingen bij Boston Dynamics en NEURA Robotics.