Een groot rad: de palletmarkt onder druk
Ze dragen goederen, houden supply chains in stand en zorgen dat de logistiek blijft draaien: de europallet. Met miljoenen exemplaren in omloop zijn ze niet meer weg te denken uit industrie en handel. Maar die vanzelfsprekendheid begint te wankelen. A- en B-kwaliteitspallets, onmisbaar voor de voedingsindustrie, worden steeds schaarser. De palletcyclus staat onder druk, en dat heeft gevolgen voor kosten, planningszekerheid en leveringscapaciteit door de hele supply chain
9 houten blokken, 11 planken en 78 spijkers. 1.200 millimeter lang, 800 millimeter breed, 144 millimeter hoog en 22 kilogram zwaar: de logistieke en transportsector is onlosmakelijk verbonden met de europallet. Hij draagt niet alleen goederen, maar ook hele bedrijfsmodellen langs uitgebreide supply chains. Mede daarom is de palletmarkt een van de belangrijkste en meest competitieve in Europa. "Elk bedrijf dat goederen verzendt, zou net zo zorgvuldig met zijn laaddragers moeten omgaan als met het product dat het verkoopt," zegt Philipp Kreuzer, Department Head of Packing Aid Management bij DACHSER.
Een systeem uit balans
De palletcyclus is in Europese landen uitgegroeid tot een goed geolied ruilsysteem, maar dat systeem staat onder toenemende druk. Afhankelijk van de regio zijn er grote verschillen in de beschikbaarheid van pallets, die in sommige gevallen oplopen tot regelrechte tekorten.
De oorzaak ligt in het verdwijnen van de klassieke 1:1-ruil aan het laadperron, waarbij een volle pallet werd ingewisseld voor een lege. Vooral bij de centrale warehouses van grote retailers is die werkwijze grotendeels achterhaald. In de plaats daarvan wordt de ruil steeds vaker afgehandeld door poolingdienstverleners zoals CHEP, IPP, LPR, PAKi, inter.PAL of DPL. Zij beheren palletrekeningen en werken met verrekensystemen op basis van creditnota's. Ook DACHSER maakt gebruik van dergelijke dienstverleners. "Boeken in plaats van rijden heeft veel voordelen. Maar wanneer de fysieke retour van pallets wordt losgekoppeld van de administratieve verrekening, ontstaat er een systemisch nadeel," zegt Philipp Kreuzer. Een positief saldo op een rekening vervangt immers geen fysiek beschikbare, kwalitatief hoogwaardige pallet op de juiste plaats op het juiste moment. "En precies dat leidt tot vertragingen, een kwaliteits-'mismatch' en extra beheersinspanning."
De palletcyclus is in Europese landen uitgegroeid tot een goed geolied ruilsysteem, maar dat systeem staat onder toenemende druk.
Dat wordt een groeiend knelpunt in supply chains, zeker wanneer meerdere factoren samenkomen: onvoldoende transparantie over de locatie en kwaliteit van individuele pallets, regionale onevenwichtigheden, vertragingen tussen levering en fysieke retour, en kwaliteitsverliezen in de circulatie terwijl tegelijk hogere eisen worden gesteld. In de foodlogistiek geldt A- en B-kwaliteit als standaard: lichte, schone en nagenoeg onbeschadigde laaddragers. Het wordt problematisch wanneer de geleverde palletkwaliteit niet op gelijke voet kan worden teruggegeven en er in toenemende mate pallets van mindere kwaliteit in de cyclus belanden. In sommige regio's zijn die bovendien nauwelijks nog beschikbaar, wat de vertragingen alleen maar vergroot.
Kwaliteit als knelpunt
"De vraag naar hoogwaardige pallets is de afgelopen jaren fors gestegen," zegt Kreuzer. "Dat heeft ook te maken met de opmars van geautomatiseerde systemen en stellingkranen in steeds meer warehouses, die nu eenmaal hogere eisen stellen aan de kwaliteit van de laaddragers." Maar precies die kwaliteit wordt steeds schaarser in de pool van palletdienstverleners. De reparatiebehoefte groeit, het uitvalpercentage is hoog en er is een nijpend tekort aan A/B-kwaliteitspallets.
"Er zijn in het systeem gewoonweg onvoldoende hoogwaardige pallets beschikbaar," stelt Philipp Kreuzer. En wanneer een grote vraag op een beperkt aanbod stuit, leidt dat onvermijdelijk tot meer inspanning en stijgende kosten. Een "palletvoucher" als vervanging voor een directe fysieke ruil klinkt op het eerste gezicht praktisch: geen leeg retourvervoer, geen grootschalige opslag bij levering. De palletschuld kan later worden vereffend.
Maar: "De palletvoucher vervangt de fysieke pallet niet. Het blijft een loutere boekhoudkundige referentie, zonder de zekerheid dat je ooit een hoogwaardige pallet terugkrijgt," vat Stefan Krautwurst-Leister, Head of Sales Food Logistics bij DACHSER, samen. "In de dagelijkse praktijk blijft het echte knelpunt bestaan: de fysiek beschikbare pallet in de vereiste A/B-kwaliteit. Dat wordt een probleem voor alle andere deelnemers aan de ruilcyclus, en vooral voor de voedingsindustrie. Als het systeem daardoor te duur wordt, zullen logistieke dienstverleners de kosten uiteindelijk doorrekenen aan hun klanten, of alternatieven moeten zoeken om hun supply chain van de nodige palletkwaliteit te voorzien."
Bij de verdere uitbouw van een doeltreffend verpakkingsbeheersysteem analyseert en herziet DACHSER voortdurend alle relevante processen, steeds in nauwe samenwerking met klanten, retailers en palletpoolingpartners.
Voor Philipp Kreuzer staat één ding vast: "In een zo complex marktsegment als palletruil kun je maximale beschikbaarheid van topkwaliteitspallets niet alleen realiseren." Als grote afnemer onderhoudt DACHSER daarom een goede en hechte relatie met verpakkingsdienstverleners. "We staan in voortdurend, intensief contact met hun experts. Dat bevordert wederzijds begrip en draagt bij aan betere plannings- en kostentransparantie voor beide partijen," legt Philipp Kreuzer uit.
Tegelijk blijft het een gegeven dat een voucher geen fysieke goederen vervoert. Daarvoor is en blijft de klassieke europallet van de hoogst mogelijke kwaliteit noodzakelijk. Philipp Kreuzer besluit: "Alle spelers in het systeem moeten hun verantwoordelijkheid nemen: door zorgvuldig om te gaan met pallets, transparante processen te hanteren en nauw samen te werken door de hele supply chain. Want alleen als het fundament klopt, verloopt de rest van de logistiek vlekkeloos. De pallets zijn er. Het gaat erom dat we er samen goed mee omgaan."